بررسی دقیق فرایند تولید در سایپا و ابربحرانی که این شرکت با آن روبهرو است، آینه تمامنمای وضعیت این مجموعه است. هر چند سایپا تلاش کرده که مسائل خود را به عواملی در خارج از این شرکت مربوط کند و حتی انگشت اتهام را به شکل مستقیم و غیرمستقیم به سوی قطعهسازان گرفته اما بررسی ظرفیت تولید سایپا در سالهای گذشته و میزان ظرفیت ثبتنامی از سوی این شرکت، حقیقت را به شکل بهتری مشخص میکند.
آنگونه که علی شیخزاده، مدیرعامل سایپا، توضیح میدهد شرکت سایپا در ابتدای سال ۱۴۰۲ بیش از یک میلیون و ۱۱۳ هزار دستگاه خودرو در سامانه یکپارچه تخصیص خودرو تعهد فروش داشته که طبق برنامه باید تا پایان سال ۱۴۰۳ به مشتریان تحویل میشده در حالی که ظرفیت تولید سالانه شرکت همین امروز حدود ۴۰۰ هزار دستگاه برآورد میشود.
از سوی دیگر هر چند سایپا تلاش کرده که با محکوم کردن قطعهسازان مسیر را به سمت دیگری ببرد اما این شرکت در میان توضیحات درباره تعهدات معوق خود هنوز پاسخ شفاف و روشنی به این سوال نداده که پول دریافت شده از مردم بابت ثبتنامها کجا هزینه شده است؟
مقیاس تولید و هزینه همواره از یک رابطه مشخص پیروی میکند. کاهش تولید همواره منجر به افزایش هزینه میشود و هزینه سربار امروز یکی از مشکلات بزرگ سایپا است. شرکت سایپا در طول سالهای اخیر به دلیل افزایش هزینهها و عدم مدیریت صحیح نتوانسته برنامه تولید را به خطوط منتقل کند و همین مساله باعث شده که کاهش تولید در این شرکت را شاهد باشیم. بر اساس آخرین گزارشها تولید سایپا در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۸۳ هزار دستگاه بوده است که نشان از بحران این شرکت در زمینه تولید در مقابل هزینهها و تعهدات این خودروساز دارد.
در این میان شنیده شده که بخشی از تولید خودرو در شرکت سایپا هم ناقص است و این شرکت آن را به عنوان آمار تولیدات خود اعلام کرده که نشان از عمق چالشهای مجموعه دارد. با چنین شرایطی آیا میتوان تنها با عذرخواهی، گرفتن انگشت اتهام به سوی قطعهسازان یا وعده دوباره انتظار به مردم روی بحرانهای این سایپا سرپوش گذاشت؟